Jego teksty

Ale przecież rola Riedla nie ograniczała się do śpiewania, grania do harmonijce, łatania i klejenia składu, muzycznej edukacji młodszych kolegów… Jeszcze wzrosła, kiedy zaczął pisać teksty, a nawet współkomponować! To był w dziejach Dżemu – dotąd obracającego się niemal wyłącznie w kręgu mniej lub bardziej przerabianych standardów zachodnich – moment przełomowy.

Tymi, którzy obudzili w Ryśku talent literacki, okazali się dwaj Kazikowie – wspomniany wcześniej „Filo” Galaś oraz jeszcze nie wspomniany, a czas najwyższy, Gayer. Właśnie oni swoimi próbami poetyckimi sprowokowali próby poetyckie Riedla. Właśnie oni we trzech – nim „Filo” pogrążył się w chorobie narkotycznej, a Gayer w psychicznej – budowali w początkowym okresie zjawisko pt. Dżem od strony tekstowej. „Filo” podrzucił pierwszy w historii grupy tekst własny – „Balladę o dziwnym malarzu”, a potem, właściwie do końca, częściej lub rzadziej (częściej rzadziej) podrzucał następne teksty, żeby wymienić słynne „Jesiony”, jeszcze słynniejsze „Czerwony jak cegła”, z rzeczy późniejszych „Obłudę”, a z rzeczy mniej udanych, bo i takie się zdarzały, „Bluesa Alabamę” czy „Kaczor, coś ty zrobił”. Natomiast Kazik Gayer rzadko pisał samemu („Człowieku co się z tobą dzieje”), za to częściej z Riedlem („Whisky”, „Paw”, „Kiepska gra”), co w praktyce polegało na literackim wygładzeniu surowych pomysłów wokalisty; ponadto starał się ująć Dżem w jako takie karby organizacyjne. Ale choć wkładu Kazików przeceniać się nie da, przecież ton nadawał wszystkiemu właśnie Rysio. Ton i koloryt. Potrafił tchnąć w kupkę czasami – nawet często! – banalnych słów, poupychanych w wersy bez większego sensu, swojego ożywczego ducha. Potrafił zaśpiewać te słowa tak, że – po pierwsze – szły iskry i dreszcze, oraz – po drugie – słuchacz zapominał o naiwniutkiej treści. Weźmy „Bluesa Alabamę” i, już własny tekst wokalisty, „Poznałem go po czarnym kapeluszu” – na papierze banalne do granic wstydu, ale w ustach Riedla już… głębokie, a przynajmniej poruszające, na pewno, mimo niby-amerykańskich realiów, tak bardzo naturalne, prawdziwe. Weźmy też „Wiem, na pewno wiem – nie, nie kocham cię” – bo tu banalnej treści RR nadał niemal szekspirowską wymowę! Ale wszak pisał i rzeczy bezdyskusyjnie wielkie – „Niewinni i ja”, „Kim jestem -jestem sobie”, „Nieudany skok”, „Oh, Słodka”, „Naiwne pytania”, „Modlitwa III”, „Ostatnie widzenie”; czasami nadziewając się jednak na luki w wykształceniu, jak we „Śnie o Victorii” (swoim najbardziej hippisowskim tekście), kiedy sądził, że victoria znaczy nie zwycięstwo, tylko wolność (wszakże „Sen” da się gładko zinterpretować jako rzecz o zwycięstwie wolności). Z drugiej strony „Paw” – z jego refleksją filozoficzną- to już niewątpliwy ślad po Wielkich Lekturach. A w „Whisky” – napisanym na ławce w parku w Tychach, napisanym czysto intuicyjnie bez dbałości o formę, i chyba dlatego tak pulsującym autentyzmem – Riedel namalował swój autoportret na tyle wyrazisty, że słowa tego utworu mógł później w słowach utworów innych tylko rozwijać. Po prostu w tych kilkunastu linijkach określił całą warstwę tekstową zjawiska pod tytułem Dżem!

Wszystko o wielkim bluesie

Posted on Maj 28th, 2010 in Człowiek | Komentarze są wyłączone

Polecamy

Archives

Sponsorzy

Ostatnie posty

Godne Twojej uwagi.

Categories